CAM KẾT TỰ NGUYỆN CỦA VIỆT NAM NHƯ MỘT THÀNH VIÊN CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN QUYỀN

CAM KẾT TỰ NGUYỆN CỦA VIỆT NAM NHƯ MỘT THÀNH VIÊN CỦA HỘI ĐỒNG NHÂN QUYỀN

NGUỒN: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A%2F68%2F312 (PHẦN II)

1. Adopt policies and measures and increase resources to better ensure all
fundamental economic, social, cultural, civil and political human rights in line with internationally recognized norms. (Thông qua các chính sách, biện pháp và tăng các nguồn lực để bảo đảm tốt hơn tất các các quyền cơ bản về kinh tế, xã hội, văn hoá , dân sự và quyền chính trị của con người phù hợp với những tiêu chuẩn được quốc tế công nhận.)

2. Achieve the Millennium Development Goals. (Đạt được các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ)

3. Continue to improve the legal and judicial systems, build a rule-of-law State
and strengthen national institutions protecting human rights, including the possible establishment of a national human rights institution. (Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tư pháp , xây dựng Nhà nước pháp quyền và củng cố các tổ chức quốc gia bảo vệ nhân quyền, bao gồm việc có thể thành lập một tổ chức nhân quyền quốc gia.)

4. Adopt policies and measures and increase resources to ensure social security, welfare and justice, particularly the rights of vulnerable groups, such as women, children, the elderly, people with disabilities and ethnic minorities.
(Thông qua các chính sách, biện pháp và tăng các nguồn lực để đảm bảo an sinh xã hội, phúc lợi và công lý, đặc biệt là quyền của các nhóm dễ bị tổn thương, như phụ nữ, trẻ em, người già, người khuyết tật và dân tộc thiểu số.)

5. Promote human rights education and training to improve the awareness and
capacity of law-enforcement agencies to better ensure peoples’ rights and
fundamental freedoms. (Tăng cường giáo dục và đào tạo về quyền con người nhằm cải thiện nhận thức và năng lực của các cơ quan thực thi pháp luật để đảm bảo tốt hơn quyền và tự do cơ bản của nhân dân.)

6. Continue to implement the recommendations that Viet Nam has accepted in the first UPR cycle in 2009, and to participate in a responsible and constructive manner in the second UPR cycle. (Tiếp tục thực hiện các khuyến nghị mà Việt Nam đã chấp nhận trong chu kỳ UPR (Universal Periodic Review-Kiểm tra phổ quát định kỳ) đầu tiên trong năm 2009, và tham gia một cách có trách nhiệm và xây dựng vào chu kỳ UPR thứ hai.)

7. Strengthen grass-roots democracy and the people’s involvement in the
planning and execution of policies, and improve Viet Nam’s engagement with
political, social organizations working in the field of human rights. (Tăng cường dân chủ ở cơ sở và sự tham gia của nhân dân vào việc lập kế hoạch và thực hiện các chính sách, và cải thiện việc Việt Nam tham gia các tổ chức chính trị, xã hội trong lĩnh vực nhân quyền.)

8. Participate in an active, constructive and responsible manner in the work of the Council to contribute to strengthening the Council’s efficiency and effectiveness, transparency, objectivity and balance, in the spirit of dialogue and cooperation. (Tham gia một cách chủ động, xây dựng và có trách nhiệm vào công việc của Hội đồng để góp phần tăng cường hiệu quả và hiệu lực của Hội đồng, tính minh bạch , khách quan và cân bằng, trên tinh thần đối thoại và hợp tác.)

9. Strengthen cooperation and dialogue with United Nations human rights
mechanisms, particularly treaty bodies and Office of the United Nations High
Commissioner for Human Rights special procedures, including possible invitations for additional country visits to Viet Nam. (Tăng cường hợp tác và đối thoại với cơ chế Liên hợp quốc về quyền con người, đặc biệt là các cơ quan điều ước và Văn phòng các thủ tục đặc biệt của Cao ủy LHQ về Nhân quyền, bao gồm việc có thể mời thực hiện thêm các chuyến thăm quốc gia đến thăm Việt Nam.)

10. Support and actively participate in intergovernmental consultations on
improving the capacity and effectiveness of human rights treaty bodies. (Hỗ trợ và tích cực tham gia tham vấn liên chính phủ về nâng cao năng lực và hiệu quả của các cơ quan điều ước quốc tế về quyền con người.)

11. Participate in and contribute to the promotion of ASEAN human rights
cooperation, particularly in the AICHR framework and in the implementation of the ASEAN Human Rights Declaration. (Tham gia và đóng góp vào việc xúc tiến hợp tác nhân quyền trong ASEAN, đặc biệt là trong khuôn khổ AICHR và trong việc thực hiện Tuyên bố Nhân quyền ASEAN.)

12. Maintain bilateral human rights dialogue and cooperation mechanisms with
partner countries, with the common goal of promoting and protecting human rights in the world. (Duy trì các cơ chế đối thoại nhân quyền song phương và hợp tác với các nước đối tác, với mục tiêu chung là thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trên thế giới.)

13. Complete procedures for early accession to the Convention against Torture. (Hoàn thành thủ tục gia nhập sớm vào Công ước chống tra tấn.)

14. Complete procedures for the ratification of the Convention on the Rights of
Persons with Disabilities. (Hoàn thành thủ tục phê chuẩn Công ước về Quyền của Người khuyết tật .)

Lá thư của Tổng thống Lincoln gửi thầy giáo dạy con trai ông

Kính gửi Thầy

Con tôi sẽ phải học tất cả những điều này, rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật. Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở đâu đó sẽ có một người chính trực, cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ gặp một nhà lãnh đạo tận tâm.Bài học này sẽ mất nhiều thời gian tôi biết, nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết rằng mỗi một đồng đô la kiếm được do công sức lao động của mình bỏ ra còn quý giá hơn nhiều so với 5 đô la nhặt được trên hè phố...

Xin hãy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng. Xin hãy dạy cho cháu tránh xa sự đố kị. Xin hãy dạy cho cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng. Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất lại là những kẻ dễ đánh bại nhất.

Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kỳ diệu của sách, nhưng cũng hãy cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống: đàn chim tung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong ánh nắng và những bông hoa nở ngát bên đồi xanh.

Ở trường xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi trượt còn vinh dự hơn gian lận trong khi thi. Xin giúp cháu có niềm tin vào ý kiến riêng của bản thân, dù tất cả mọi người đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm.

Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng đối với những người hoà nhã và cứng rắn đối với những kẻ thô bạo. Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chỉ biết chạy theo thời thế.

Xin dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người nhưng cũng cần phải sàng lọc những gì nghe được qua một tấm lưới chân lý để cháu chỉ đón nhận những gì tốt đẹp.

Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã. Xin hãy dạy cho cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt. Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn thận trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy.

Xin hãy dạy cho cháu biết rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất, nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình.

Xin hãy dạy cho cháu ngoảnh tai làm ngơ trước một đám đông gào thét và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng Xin hãy đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện được những thanh sắt cứng rắn.

Xin hãy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân bởi vì khi đó cháu sẽ có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại.

Đây quả là một yêu cầu quá lớn, thưa thầy, nhưng xin thầy cố gắng hết mình. Nếu được như vậy thật là điều tuyệt vời đối với con trai tôi.

Abraham Lincoln

Công lý việc đúng nên làm

(Bài giảng công lý)
http://www.justiceharvard.org/
toàn tập: https://www.youtube.com/watch?v=P52n7U8GlpA&list=PLFD5243AC33C94E14

tập 1: thuyết vị lợi
tập 2: thuyết chủ nghĩa tự do

công lý là phần thiêng liêng nhất, là phần có ràng buộc chặt chẽ nhất với đạo đức... về lâu về dài nếu chúng ta làm theo công lý và tôn trọng các quyền thì toàn xã hội rồi sẽ tốt hơn trong tương lai ... các học thuyết bền vững về quyền nói rằng các cá nhân không chỉ là công cụ được sử dụng cho quyền lợi to lớn của xã hội hay cực đại hóa cho lợi ích số đông,, cá nhân là cá thể riêng lẻ có cuộc sống riêng và xứng đáng nhận được sự tôn trọng ... chủ nghĩa tự do đề cập rất nghiêm túc đến vấn đề quyền của cá nhân ... bởi vì chúng ta là những cá thể riêng biệt và xã hội không thể sử dụng chúng ta theo cách nó muốn được, đơn giản chúng ta đều là những cá thể những con người khác biệt chúng ta có quyền tự do tức là có quyền được tự do lựa chọn sống cuộc sống theo ý muốn của mình miễn là chúng ta tôn trọng quyền của người khác thì cũng nhận lại sự tôn trọng đó... mỗi cá nhân có những quyền bền vững và sâu rộng đến mức nảy sinh ra câu hỏi về những gì hay bất cứ điều gì mà nhà nước có thể được làm .. không có những đạo luật mạng tính ép buộc, đâọ luật về đạo đức ... về quan hệ tình dục của những người đồng giới ..chủ nghĩa tự do nói: không có ai bị hại, không vi phạm quyền của bất kỳ ai vì vậy nhà nước nên dừng ngay việc cố gắng khuyến khích hay ban hành các đạo luật về đạo đức, chủ nghĩa tự do bác bỏ bất cứ khoản thuế nào hay chính sách nào khác dùng cho mục đích thực hiện tái phân chia thu nhập hay tài sản của người giàu cho người nghèo, sự phân chia theo chủ nghĩa tự do là một loại ép buộc nó chẳng khác gì với hành vi trộm cắp thực hiện bởi nhà nước hay của đám đông ... với những người làm việc rất tốt và kiếm được nhiều tiền
tập 4: https://www.youtube.com/watch?v=sUJNr5FZo98
Hôm hay chúng ta tìm hiểu về John Lock.Có vẻ như Lock là bạn đồng minh hùng mạnh của chủ nghĩa tự do. Trước tiên, giống như những tín đồ của tự do chủ nghĩa , ông tin rằng có một số quyền cá nhân cơ bản có vai trò quan trọng đến nỗi không một chính phủ nào cho dù là chính phủ đại diện hay chính phủ được bầu lên một cách dân chủ có thể phủ nhận chúng. Không chỉ có vậy, ông còn cho rằng những quyền cơ bản này bao gồm những quyền tự nhiên - quyền sống, quyền tự do, và quyền sở hữu. Và ông chỉ ra rằng quyền sở hữu không phải do chính phủ hay pháp luật thiết lập mà là quyền tự nhiên - "Tự nhiên" có nghĩa là nó đứng trên chính trị. Nó là quyền gắn với mỗi cá nhân như một con người, thậm chí có trước khi chính phủ ra đời, trước khi nghị viện và các cơ quan lập pháp tiến hành định nghĩa và đảm bảo thực thi các quyền....nếu có một cái gì đó chúng ta có được trước khi chính quyền ra đời thì cái quyền đó ràng buộc như thế nào đến những điều mà chính quyền hợp lệ có thể làm, để cuối cùng có thể coi... chúng ta phải đặt câu hỏi khi tồn tại bên trong xã hội chúng ta chúng ta có những quyền tự nhiên gì, các bạn biết là chúng ta hòa nhập vào xã hội  là bởi sự đồng ý,,sự tán thành ...từ bỏ trạng thái tự nhiên để bị cai quản bởi số đông, bởi hệ thống pháp luật, công lý, nhưng những luật này là chính đáng nếu nó tôn trọng quyền tự nhiên của chúng ta, tôn trọng những quyền bất khả chuyển nhượng: quyền sống, quyền tự do và quyền sở hữu. Không một nghị viện nào, một cơ chế lập pháp nào cho dù dân chủ đi chăng nữa có thể hợp pháp xâm phạm các quyền tự nhiên của chúng ta. Ý kiến cho rằng không luật lệ nào được xâm phạm quyền sống quyền tự do và quyền sở hữu có vẻ như ủng hộ quan điểm quyền lực của chính quyền là có giới hạn, những người theo chủ nghĩa tự do ắt hẳn sẽ thấy vui mừng vì điều này tuy nhiên cũng không nên vui mừng quá sớm bởi dù cho đối với Locke luật lệ tự nhiên vẫn luôn tồn tại khi nhà nước xuất hiện, mặc dù Locke cho rằng quyền lực nhà nước phải bị hạn chế bởi vì mục đích của nó được thành lập ra tức là giữ gìn tài sản cho dù là như thế vẫn tồn tại một nghĩa quan trọng mà theo nghĩa này những gì là tài sản của tôi, những gì được coi là cuộc sống và tự do của tôi là do chính quyền thừa nhận, rằng có những đặc tính, có những phương diện về sinh mạng và tự do hạn chế quyền lực nhà nước. Nhưng những gì được coi là liên quan đến cuộc sống và tài sản của tôi lại dành cho nhà nước xác định và định rõ. Tại sao có thể như thế? Không lẽ chính Locke lại phủ nhận chính quan điểm của mình? hay có một sự phân định nào đó, trả lời câu hỏi điều gì khiến quan niệm của Lócke phù hợp với hệ tư tưởng của chủ nghĩa tự do, chúng ta cần xem xét kỹ quan niệm của Locke về chính quyền hợp lệ -- tức là nhà nước dựa trên cơ sở sự thỏa hiệp và nhà nước có quyền lực hạn chế. Locke cho rằng có những quyền cơ bản ràng buộc những điều nhà nước có thể làm. Ông cho đó là những quyền tự nhiên chứ không phải quyền mà luật pháp hay nhà nước qui định. Locke thực hiện một thí nghiệm triết học vĩ đại để tìm hiểu xem tại sao lại có thể có quyền tư hữu mà không có thỏa thuận trước khi nhà nước và những nhà luật pháp xuất hiện và định nghĩa quyền sở hữu này. Đó là băn khoăn là luận điểm của ông, có một phương diện, Lock cho rằng để làm ra của cải không chỉ là những thứ hái lượm và săn bắn được mà còn cả đất đai nữa miễn là đất vẫn còn đủ cả số và chất cho những người khác, hôm nay tôi muốn đề cập đến vấn đề sự thỏa hiệp, đây là ý lớn thứ hai sau quan điểm về tư hữu của Locke, thế nào là thỏa thuận, chúng ta đã đề cập đến vấn đề thỏa thuận ...từ tuần thứ nhất //là do sự thỏa thuận tập thể của cả cộng đồng
tập 5: https://www.youtube.com/watch?v=zPfKNwAnEQQ
quân đội : ép buộc, thuê ngoài, tự nguyện, việc sinh con hộ...
tập 6: https://www.youtube.com/watch?v=OLplcGvbPfI
Immanuel Kant, chúng ta có trách nhiệm tuyệt đối phải tôn trọng nhân phẩm con người và không được sử dụng người khác đơn thuần như một phương tiện cho dù là phục vụ những mục đích có lợi đi chăng nữa; ông viết sách: phê phán lý tính thuần túy là cuốn sách quan trọng nhất trong những số cuốn sách viết về triết học hiện đại.Nội dung của cuốn sách này là nguyên tắc tối thượng của đạo đức, lý giải thế nào là tự do thực sự. Kant phản đối thuyết vị lợi, ông cho rằng mỗi con người có những phẩm giá nhất định cần phải được tôn trọng. Lý do con người thiêng liêng hay "những cá nhân mang quyền" không phải bắt nguồ từ chúng ta sở hữu bản thân mình mà từ tư tưởng, chúng ta đều là những con người có lý trí, chúng ta là những cá nhân tự chủ tức là chúng ta có quyền tự do hành động và chọn lựa. Khả năng tư duy và tự do không phải là thứ duy nhất mà chúng ta có; chúng ta còn có cảm nhận về đau đớn và hạnh phúc, khổ ải hay thỏa mãn, chúng ta cố gắng tránh đau dớn và đều thích được thõa mãn. Kant phủ nhận thuyết vị lợi ở điểm : coi đau đớn và hạnh phúc điều khiển cuộc sống của con người. Kant cho rằng chính khả năng tư duy đã làm con người đặc biệt, khác biệt vượt lên trên loài vật thuần túy. Nó khiến chúng ta không đơn thuần chỉ là những sinh vật có tri giác. Chúng ta thường nghĩ tự do đơn giản là làm bất kể thứ gì mình muốn hoặc không có trở ngại trong việc lấy những thứ mình cần. Nhưng Kant không nhất trí như vậy
tập 7: https://www.youtube.com/watch?v=Yt4oLtUIkME
tập 8: https://www.youtube.com/watch?v=5pP2cCry3So
....những đức tính xã hội mà chúng ta tình cờ được ban thưởng, trong một xã hội tư bản thật có ích khi có tư duy buôn bán, trong một xã hội quan liêu thật có ích khi có khả năng tiếp cận với xếp,trong một xã hội dân chủ thật tốt khi trông thật ưa nhìn trên truyền hình, nói năng gãy gọn, khúc chiết, hoành tráng. Trong một xã hội hay tranh chấp, thật có ích nếu học trường luật và có tài năng làm tốt ở kì thi đầu vào LSAT ở trường luật. Nhưng chúng ta có thể làm điều gì cho việc kể trên. Giả sử chúng ta, với tài năng của mình, không sống trong xã hội chúng ta, xã hội phát triển công nghệ hiện đại, hay tranh chấp mà sống trong xã hội săn bắn, hoặc xã hội chiến binh, tài năng của chúng ta sẽ biến thành những thứ gì? Chúng sẽ không đưa chúng ta đi được xa. Không nghi ngờ gì là một số chúng ta sẽ phát triển những tài năng khác. Nhưng liệu chúng ta có kém được kính trọng đi chăng? Liệu chúng ta có kém đức hạnh đi chăng? Liệu chúng ta có kém đáng khen đi không nếu chúng ta sống trong kiểu xã hội đó hơn là sống trong xã hội chúng ta. Câu trả lời của Rawl là không. Chúng ta kiếm được ít tiền hơn. Nhưng khi chúng ta kiếm được ít tiền hơn nhưng chúng ta cũng không kém xứng đáng đi. Không kém xứng đáng hơn chúng ta bây giờ. Đây là ý chính. Cũng có thể nói điều tương tự với những người trong xã hội chúng ta ngẫu nhiên nắm giữ những vị thế kém danh giá hơn những người vô tình có tài năng mà xã hội chúng ta tình cờ tưởng thưởng. Nên đây là nội dung đạo đức của sự khác biệt giữa xứng đáng về mặt đạo đức và được phép kỳ vọng hợp pháp. Chúng ta được phép nhận phần thưởng mà qui tắc trò chơi ban cho cho việc áp dụng tài năng của chúng ta. Nhưng thật sai lầm và cao ngạo khi nghĩ rằng ngay từ đầu chúng ta đã xứng đáng trong một xã hội đánh giá các đức tính chúng ta tình cờ có được. Bây giờ chúng ta nói về thu nhập và của cải, thế còn cơ hội tôn vinh thì sao ?Thế còn việc phân bổ chỗ ngồi trong những trường đại học, cao đẳng hàng đầu thì sao? Đúng vậy, tất cả các bạn, phần lớn các bạn là con cả, làm việc chăm chỉ, nỗ lực, phát triển tài năng của mình để đến được đây. Nhưng thực tế Rawls cũng hỏi : trạng thái đạo đức của luận điểm cho lợi ích gắn với cơ hội mà bạn có được. Liệu chỗ ngồi trong các trường đại học và cao đẳng là một dạng, một kiểu phần thưởng, một vinh dự cho những người xứng đáng với chúng bởi vì họ đã làm việc rất chăm chỉ. Hay những chỗ ngồi này, những cơ hội và vinh dự này  có được theo kỳ vọng hợp pháp mà phụ thuộc vào biện minh của họ cho những người được hưởng làm như thế theo cách thức có lợi cho những người dưới cùng của xã hội. Đó là câu hỏi mà nguyên tắc khác biệt mà Rawls đã đưa ra. Đó là nghi vấn có thể được hỏi về thu nhập ...
tập 9: https://www.youtube.com/watch?v=ds786P3OWhw
tập 10: https://www.youtube.com/watch?v=AVK27wAtKLg
tập 11: https://www.youtube.com/watch?v=Q31W2yLBc60
tập 12: https://www.youtube.com/watch?v=H50zrtEGAIA

tham khảo thêm: Các trường phái chủ nghĩa tự do cổ điển http://www.triethocduongpho.com/2014/07/08/truong-phai-tu-tuong-ve-chu-nghia-tu-do-co-dien/

ÔNG ÁC MÉT VÀ CON BÒ ĐỰC

Truyện vui . Azit Nexin (Thổ Nhĩ Kì)

Ngày xưa ở một xứ nọ có một ông Ác - mét. Ông ta buôn bán đại mạch, ngô, rơm rạ và nổi tiếng là giàu có. Nhưng ông ta không tiêu xài hoang phí mà chi tiêu rất dè xẻn.
Một hôm Vợ Ác - mét bảo ông ta:
- Đôi giày của con hỏng rồi. Phải mua cho nó đôi mới.
Ác - mét nổi giận:
- Lại đôi mới à? Hồi nhỏ, hai, ba năm mẹ tôi mới mua cho tôi một đôi giày, thế mà bố còn điên tiết nữa là. ở thời tôi một đôi giày đi hàng năm mười năm. Thế mà nó chỉ đi có hai tháng đã hỏng.
- Tôi đâu có lỗi - vợ đáp, - Tôi có làm hỏng giầy đâu cơ chứ.
Rồi bà xăm xăm đi đến chỗ con trai và mắng nó:
- Đồ ăn hại kia, hồi còn nhỏ bố mẹ đi hai năm mới hỏng một đôi giày chứ đâu như tụi trẻ ranh hư thân mất nết bây giờ. Một đôi giày mới đi có hai tháng đã tan tành!
- Thế lỗi con à? - đứa con cãi lại, - chính bố mẹ biết đấy: trước kia con đi cả năm mới tốn một đôi giày, sau đó một đôi chỉ đi được có nửa năm! Còn bây giờ thì mọi thứ tồi tệ hơn nhiều. Một đôi giày không thọ quá hai tháng. Chính bọn bán giày mới không có lương tâm. Họ bán toàn đồ hàng mã.
Hai mẹ con quyết định đến chỗ người bán giày mà họ thường mua để hiểu thực hư ra sao.
- Tôi đâu có tội! - người bán giày đáp. - Không phải chỉ có một mình bà đến phàn nàn về việc giày chóng hỏng. Tất cả mọi người đều bất bình như thế. Bà tưởng tôi thích những đôi giày ấy hay sao? Nhưng biết làm thế nào được: thời thế bây giờ là như vậy: người ta đã quên mất danh dự rồi. Những người thợ giầy đã giao cho chúng tôi thứ hàng như vậy. Bà đi mà hỏi họ ấy.
Nhưng các khách hàng đã làm cho gã chủ hiệu giày phải bực mình bởi rất nhiều những lời kêu ca phàn nàn. Cuối cùng gã không chịu được nữa và đích thân đến gặp người thợ giầy để tìm hiểu tại sao ông ta lại không đóng giầy tốt.
- Tôi không phải là nguyên nhân gây nên việc đó, người thợ giày đáp. - Bây giờ tôi phải mua nguyên vật liệu đắt hơn trước gấp nhiều lần. Mà hàng thì chẳng ra quái gì cả. Trước đây người ta có lương tâm hơn nhiều. Hàng của họ đâu phải là những tấm da mục thế này. Tôi đâu có lỗi.
Nhưng dầu sao thì cuộc nói chuyện đó cũng làm cho người thợ giày khó chịu. Ông ta bèn đến hỏi người bán da xem tại sao lại bán hàng kém phẩm chất.
- Thề có trời chứng giám, tôi không có lỗi, - người bán da một mực khăng khăng, - thời thế đã thay đổi rồi người anh em ạ. Ngày nay người ta quên mất cả danh dự và lương tâm. Năm vừa rồi tôi đã thay đổi bao nhiêu nhà máy da, - đếm trên đầu ngón tay không xuể. Nhưng sản phẩm của tất cả các nhà máy đều giống nhau như đúc, - toàn một thứ da mục!
Cuộc nói chuyện với người thợ giày làm người bán da tự ái. Ông ta bèn đến chất vẫn chủ nhà máy da.
- Tất cả những điều ông nói đều hoàn toàn là sự thật, - người chủ nhà máy nói - nhưng tôi nào có tội tình gì? Trước đây tôi mua được những nguyên liệu tốt cho nhà máy. Còn bây giờ thì thiên hạ chẳng có chút lương tâm nào cả. Mặc dầu họ bán với giá cắt cổ nhưng toàn đồ chết tiệt.
Người chủ nhà máy bèn cho gọi gã lái buôn bán nguyên liệu đến hỏi.
- Đúng là như thế! Quả là như vậy! Tôi nhất trí! - gã lái buôn nói. - Bây giờ da không bền như trước kia. Nhưng điều đó hoàn toàn không phải do tôi gây nên. Bởi vì chúng tôi mua da của những người chăn nuôi trâu bò đưa đàn gia súc đến lò mổ. Ông anh ạ, không hiểu sao trước kia cả da lẫn lương tâm con người đều bền hơn nhiều.
Người thu mua nguyên liệu gặp người chăn nuôi gia súc. Anh ta nghe xong những lời phàn nàn bèn nói:
- Nhưng tôi có lỗi ở chỗ nào? Nếu như tôi bán da của tôi cho bác thì bác mới có căn cứ trách mắng tôi vì hàng xấu chứ. Đằng này tôi không bán da của tôi mà bán da bò cơ mà. Tôi chẳng rõ bác có tin tôi hay không nhưng ngay cả súc vật cũng mất hết lương tâm. Tôi không có lỗi. Bác đến mà hỏi đàn bò đực ấy.
Những yêu sách vô tận đã làm cho người mua phát ngán. Một hôm anh ta nắm sừng một con bò đực sắp bị giết thịt và nói:
- Này con bò kia, hãy nghe đây. Lương tâm của mi đâu rồi? Mi làm ta phải xấu hổ trước bọn lái buôn. Chính vì mi mà người ta buộc tội tao đủ điều. Trước đây da anh mi bền hơn nhiều. Vậy do đâu mà hiện nay nó không được như vậy nữa.
Bò đực ngoan ngoãn cúi đầu đáp lại:
- Chúng tôi đâu có tội! Hãy lấy tôi làm ví dụ đây này. Tôi cố gắng sao cho sức lực tôi, thịt xương, móng, phân và da của tôi đều có ích cho ông chủ của tôi. Muốn nói gì thì nói chứ cuối cùng tất cả chúng tôi đều bị chọc tiết và bị lột da. Vậy tại sao lại không cho con người tấm da dày hơn và bền hơn nhỉ? Nhưng phải chăng điều đó phụ thuộc vào tôi? Bây giờ thời thế khác rồi. Da chúng tôi ngày nay không được bền như da của cha ông chúng tôi. Vậy thì tôi có thể làm gì được? Bác có biết người ta cho tôi ăn thứ đại mạch như thế nào không? Một nửa là cát. Rơm thì rặt một thứ rơm mục. Trước kia người ta có nuôi chúng tôi như thế đâu! Thức ăn làm sao thì da làm vậy!
Bò đực đâm buồn phiền. Nó bèn đến gặp chủ và rống lên với tất cả sự phẫn nộ.
- Tại sao ông không chăm sóc tôi? Thức ăn thì ông cho ít, lại toàn đồ bẩn thỉu và thiu thối. Do đó xương cốt tôi không rắn chắc, da tôi không dày. Da như thế này không thể dùng để đóng giày tốt được. Trong việc này ông là người có lỗi, ấy thế mà người ta lại trút tội lên họ hàng nhà bò chúng tôi.
- Chú nói chí lí, - người chủ đáp, - nhưng đâu phải lỗi của ta. Chú nên biết rằng mùa màng kém lắm, ta thu hoạch không đủ để nuôi chú. Cho nên ta phải mua rơm và đại mạch của lão Ác - mét. Thời thế bây giờ thay đổi rồi chú mình ạ. Những người ngay thật không còn nữa. Lão lái buôn Ác - mét đã tăng giá hàng nhưng lại bán toàn thứ hàng bẩn thỉu, mục ải. Bởi vậy, bây giờ ta không thể cho chú mày ăn nhiều và ngon như trước kia nữa.
Tuy nhiên lời kêu ca của con bò đực đã khiến cho người chủ động lòng. Ông ta bèn đến chỗ Ác - mét và hỏi tại sao lão lại bán thức ăn cho gia súc với giá đắt và chất lượng xấu như vậy.
- Ông nói đúng, - Ác - mét đáp, - nhưng lỗi này không phải của tôi. Tất cả vấn đề là ở chỗ mọi người đã mất hết lương tâm. Thời thế thay đổi rồi người anh em ạ. Trước đây con trai tôi đi một đôi giày hàng năm mới hỏng, thế mà bây giờ nó mới đi chưa quá hai tháng đã phải quăng vào sọt rác. 

Giày thì xấu mà giá lại đắt. Bây giờ đồ ăn thức uống và quần áo đều như thế cả. Để đủ nuôi gia đình tôi cũng phải làm như những người khác. Nhưng xin ông hãy tin rằng tôi làm điều đó không phải do ý muốn của mình. Tôi đâu có lỗi. Và cái vòng luẩn quẩn lại diễn ra từ đầu.
Lão lái buôn Ác - mét nổi giận chạy đến gặp người thợ giày, người thợ giày đến gặp chủ xưởng, chủ xưởng đến gặp người bán nguyên liệu, người bán nguyên liệu đến gặp người chăn nuôi, người chăn nuôi đến gặp con bò đực, con bò đực đến gặp chủ, chủ đến gặp lão lái buôn Ác - mét.
- Ông nói hoàn toàn đúng, - họ trả lời nhau, - nhưng tôi không có lỗi. Thời thế đã thay đổi. Mọi người đã đánh mất hết cả danh dự lẫn lương tâm rồi.

Lê Sơn dịch. 
nguồn: http://www.nguoibanduong.net/index.php?nv=News&at=article&sid=972

Thương thay giống lừa chúng tôi

Truyện vui AZIT NÊXIN

Thương thay giống lừa chúng tôi! Thương thay, đúng là lừa thật!... Về chuyện này thì kí ức của chúng tôi hãy còn tươi rói: cũng như cái giống người các anh bây giờ, hồi ấy bộ tộc lừa chúng tôi tôi cũng nói chuyện với nhau bằng tiếng nói riêng. Mà tiếng nói của chúng tôi mới tuyệt vời làm sao chứ. Nó thật du dương và dịu ngọt. Đúng là một thứ âm nhạc, không thể nói thế nào hơn được. Thường hễ chúng tôi cất tiếng nói là trăm loài khác nín hơi nghe. Bây giờ thì chúng tôi cứ phái ráng sức đem tiếng rống của mình mà thể hiện hết mọi ước mong, tình cảm, ý nghĩ, thậm chí là cả những đau khổ nữa. Nhưng làm sao có thể nói nhiều hơn được bằng hai âm tiết "Ế a, ế a"? Hỡi ơi, chỉ còn hai âm tiết ấy là chúng tôi gữi lại được trong toàn bộ kho tàng ngôn ngữ giàu có xưa kia. 
Tôi nói vậy chắc các bạn lại sinh ra tò mò muốn biết có chuyện gì mà đến nỗi tiếng nói của họ lừa lại biến thành từ ngữ như thế. Quả là đã có một sự kiện khiếp đảm mà tôi sắp kể ra đây, cái sự kiện ấy đã cướp đi của chúng tôi trí nhớ và thế là chúng tôi quên phắt ngay mất tiếng nói của mình.

Một cụ tổ lừa già nhà chúng tôi đang gặm cỏ ngoài đồng. Cụ vặt từng nhánh cỏ và ngân nga mấy bài hát nhỏ. Bống nhiên cụ đánh hơi thấy một mùi tanh tưởi hết sức khó chịu - mùi chó sói

Mùi tanh ngày càng tanh hơn. Chó sói đến gần. Cái chết cũng đến gần. Nhưng cụ lừa vẫn khăng khăng tự nhủ:
- Không phải sói đâu. Không có thể lại là sói được.
Nỗi khiếp hãi làm tim cụ thắt lại. Nhưng cụ vẫn làm ra vẻ bình tĩnh và vẫn tiếp tục lẩm bẩm:
- Sáng danh thánh Ala, không phải chó sói. Ở đây lấy đâu ra chó sói mới được chứ.
Đột nhiên cụ nghe thấy tiếng gầm gừ - cái thứ gầm gừ của chó sói - không mấy êm tai. Cụ lừa căng tai lên nhưng lại vẫn cái giọng cũ:
- Không phải sói đâu. Không phải tiếng gừ của sói.
Tiếng gầm gừ đã ở ần bên. Cụ sợ quá quay lại và nhìn thấy trên đỉnh mô đất bên cạnh, trong màn sương mù dày đặc có bóng một con sói.
- Không phải sói đâu. Có lẽ là một bụi cây thôi. Cụ tự trấn an - Ta cứ việc gặm cỏ, sợ gì.

Một chút xíu sau đó con sói đã nhảy ra ngoài bụi rậm

Cụ lừa sợ run lên nhưng vẫn không hề muốn tin rằng đó là chó sói.
- Chó sói ở đây làm gì? Mắt mình có lẽ kém quá rồi. Trông cái bụi rậm hóa thành chó sói.

Chó sói đến gần, cụ lừa sợ dựng tóc gáy.
- Trời đất ơi, chẳng hóa ra là chó sói thật ư?
Không đâu, không có lẽ? Ông cụ rên rỉ - Chắc hẳn là lạc đà đấy thôi. Hay là voi? Hay là một con gì khác? Làm sao lúc nào mình cũng nghĩ đến chó sói nhỉ?

Chó sói chỉ còn cách ba bước. Nó nhe răng và chực lao vào. " Không phải chó sói. Minh tin rằng không phải chó sói. Nhưng tốt nhất là nên chuồn thôi". Cụ lừa nghĩ thế và cắp đuôi chạy.

Chó sói lao theo, rớt dãi đầy miệng

Cụ lừa tăng tốc độ phóng như bay. Chó sói rượt sau không rời một bước.

"Mà không, không phải chó sói đâu. Mèo rừng đấy thôi". Lừa nghĩ bụng, cố ngoái lại sau. Hai con mắt sói rực sáng như hai cục than hồng. Hơi thở của sói nóng bỏng rát ngay bên cạnh. Ấy thế mà cụ lừa nhà chúng tôi vẫn không muốn tin đó là chó sói. Cuối cùng cụ kiệt sức dựng lại, nheo mắt chờ đợi cái gì sẽ tới. Bụng cụ vẫn nói:
- Không phải sói đâu. Sáng danh thánh A la, không phải là sói.

Con sói lao vào cụ , quật cụ xuống đất.
Tôi biết, anh không phải là sói. Cụ lừa kêu lên - Đừng cù buồn tôi, tôi không thích cù đâu

Chó sói phóng hai hàm răng vào mông cụ, rứt ra một miếng thịt lớn. Đến thế cụ mới hiểu ra rằng cơ sự đã nguy ngập lắm rồi. Khiếp hãi quá, cụ quên hẳn ngôn ngữ của mình. Cụ không còn nhớ một tiếng lừa nào nữa. Chó sói thì vồ cụ hết keo này đến cú khác. Máu cụ tuôn ra như suối. Bấy giờ cụ mới kêu bật lên:
- A...a...a! thế ra là sói. Thế ra.... thế ra....

Chó sói rứt từng miếng thịt cụ, còn cụ rên lên ai oán.
- Thế ra.... thế ra... Những tiếng thế a của cụ vang vọng khắp chốn sơn lâm. Từ ngày đó cả họ lừa chúng tôi quên mất tiếng nói. Mọi ý nghĩ và tình cảm bây giờ chúng tôi chỉ biểu lộ bằng cách rống lên mà thôi. Giá cụ lừa nhà chúng tôi hồi ấy không tự huyễn hoặc mình lúc tai họa ập đến, thì có phải bây giờ chúng tôi vẫn còn có tiếng lừa mà nói hay không

Thương thay giống lừa chúng tôi. Thương thay chúng tôi, bộ tộc nhà lừa, ế a, ế a...
ĐỨC MẪN(dịch) nguồn: http://www.nguoibanduong.net/index.php?nv=News&at=article&sid=972

DANH NGÔN CỦA JEAN JACQUES ROUSSEAU

Jean Jacques Rousseau

(28/6/1712 – 2/7/1778)
Chọn con đường đối lập với lối mòn và bạn gần như sẽ luôn làm tốt.
Take the course opposite to custom and you will almost always do well.
Người biết ít thường nói nhiều, trong khi người biết nhiều thường nói ít. (không phải "ít nói")
People who know little are usually great talkers, while men who know much say little.
Ta không nên dạy trẻ nhỏ khoa học; nhưng hãy để chúng nếm trải nó.
We should not teach children the sciences; but give them a taste for them.
Lương tâm là tiếng nói của linh hồn; Dục vọng là tiếng nói của cơ thể.
Conscience is the voice of the soul; the passions are the voice of the body.
Tất cả nỗi bất hạnh của tôi đến từ việc đánh giá quá cao người khác.
All of my misfortunes come from having thought too well of my fellows.
Tự nhiên không bao giờ lừa gạt chúng ta; chính chúng ta tự lừa dối mình.
Nature never deceives us; it is we who deceive ourselves.
Tôi có thể không giỏi hơn người, nhưng ít nhất tôi khác biệt.
I may not be better than other people, but at least I'm different.
Đừng bao giờ phán xét, và bạn sẽ không phán xét nhầm.
Do not judge, and you will never be mistaken.
Cái ác ghê gớm nhất bắt nguồn từ chính chúng ta.
Our greatest evils flow from ourselves.
Vũ lực không cấu thành lẽ phải... sự phục tùng chỉ có được nhờ sức mạnh chính đáng.
Force does not constitute right... obedience is due only to legitimate powers.
Con người sinh ra tự do, và ở bất cư đâu anh ta cũng bị xiềng xích.
Man is born free, and everywhere he is in shackles.
Tôi ghét sách; chúng chỉ dậy ta nói về những điều mà ta chẳng biết gì.
I hate books; they only teach us to talk about things we know nothing about.
Tôi ưa tự do với nguy hiểm hơn là hòa bình trong nô dịch.
I prefer liberty with danger than peace with slavery.
Khi tai ách xảy ra, hoặc bạn để nó đánh bại mình, hoặc bạn đánh bại nó.
When something an affliction happens to you, you either let it defeat you, or you defeat it.
Cơ thể yếu đuối khiến tinh thần trở nên yếu ớt.
A feeble body weakens the mind.
Sáng suốt trong thế giới của người điên cũng chính là điên.
To be sane in a world of madman is in itself madness.
Đức hạnh là cuộc chiến, và để sống trong nó, chúng ta luôn phải chiến đấu với bản thân mình.
Virtue is a state of war, and to live in it we have always to combat with ourselves.
Không gì ít nằm trong sự chi phối của chúng ta hơn trái tim, và khác xa điều khiển nó, chúng ta buộc phải phục tùng nó.
Nothing is less in our power than the heart, and far from commanding we are forced to obey it.
Người sống nhiều nhất không phải người sống lâu năm nhất mà là người có nhiều trải nghiệm phong phú nhất.
The person who has lived the most is not the one with the most years but the one with the richest experiences.
Thật khó mà suy nghĩ cao cả khi người ta chỉ nghĩ tới việc kiếm sống.
It is too difficult to think nobly when one thinks only of earning a living.
Chúng ta cảm thương người khác trong những bất hạnh mà chính chúng ta đã trải nghiệm.
We pity in others only the those evils which we ourselves have experienced.
Sự biết ơn là một nghĩa vụ phải được trả, nhưng không ai có quyền hy vọng đạt được.
Gratitude is a duty which ought to be paid, but which none have a right to expect.
Bạn có thể tìm thấy sự thông thái nào vĩ đại hơn lòng tốt?
What wisdom can you find that is greater than kindness?
Hỡi những người tự do, hãy nhớ khẩu hiệu này: chúng ta có thể dành được tự do, nhưng nó sẽ không bao giờ được phục hồi nếu từng bị đánh mất.
Free people, remember this maxim: we may acquire liberty, but it is never recovered if it is once lost.
Ai cũng có quyền mạo hiểm sinh mạng của mình để giữ gìn nó. Đã bao giờ có ai nói rằng người nhảy ra ngoài cửa sổ để trốn hỏa hoạn mắc tội tự tử chưa?
Every man has a right to risk his own life for the preservation of it. Has it ever been said that a man who throws himself out the window to escape from a fire is guilty of suicide?
Chúng ta sinh ra yếu đuối, chúng ta cần sức mạnh; bất lực, chúng ta cần trợ giúp; ngu ngốc, chúng ta cần lý lẽ. Tất cả những gì chúng ta thiếu khi sinh ra, tất cả những gì chúng ta cần khi bước vào di sản của loài người, là món quà của giáo dục.
We are born weak, we need strength; helpless, we need aid; foolish, we need reason. All that we lack at birth, all that we need when we come to man's estate, is the gift of education.
Người mạnh nhất không bao giờ đủ mạnh để luôn là người kiểm soát, trừ phi anh ta biết sức mạnh thành quyền lợi và phục tùng thành nghĩa vụ.
The strongest is never strong enough to be always the master, unless he transforms strength into right, and obedience into duty.
Sự hối hận ngủ ngon trong thịnh vượng nhưng gọi dậy ý thức cay đắng trong khó khăn.
Remorse sleeps during prosperity but awakes bitter consciousness during adversity.
Danh vọng chỉ là hơi thở của con người, và nó thường độc hại.
Fame is but the breath of people, and that often unwholesome.
Tính gàn dở của các nhà triết gia mọi thời đại là phủ nhận điều tồn tại và giải thích điều không tồn tại.
It is a mania shared by philosophers of all ages to deny what exists and to explain what does not exist.
Tôi thà làm người đầy chuyện ngược đời hơn làm người đầy thành kiến.
I would rather be a man of paradoxes than a man of prejudices.
Trồng và bạn đời sẽ trồng với bạn; nhổ cỏ và bạn nhổ cỏ một mình.
Plant and your spouse plants with you; weed and you weed alone.
Trong mọi trường hợp, sự trừng phạt thường xuyên là dấu hiệu yếu ớt và chểnh mảng của chính quyền. Không có người nào xấu đến nỗi không thể có ích về mặt nào đó. Không người nào nên bị đẩy tới cái chết, dù chỉ là ví dụ, nếu có thể để anh ta sống mà không gây nguy hại cho xã hội.
In any case, frequent punishments are a sign of weakness or slackness in the government. There is no man so bad that he cannot be made good for something. No man should be put to death, even as an example, if he can be left to live without danger to society.
Đừng bao giờ vượt qua quyền của mình, và rồi chúng sẽ trở nên vô hạn.
Never exceed your rights, and they will soon become unlimited.
Xúc phạm là lý lẽ chỉ những người nắm phần sai mới áp dụng.
Insults are the arguments employed by those who are in the wrong.
nguồn: http://www.tudiendanhngon.vn/tabid/88/itemid/6576/search/jean-jacques-rousseau/default.aspx

"Không ai có thể mang lại cho bạn tự do. Không ai có thể cho bạn bình đẳng, công lý hay bất kỳ điều gì. Nếu bạn là con người, bạn phải tự giành lấy nó" - Malcolm X.

"Tự do không đáng để có nếu nó không bao gồm tự do được sai lầm." Mahatma Gandhi

Việt Nam cần tự thoát thế kẹt ở Biển Đông

Bình Lê

Tìm ra một giải pháp tránh chiến tranh ở Biển Đông là không dễ dàng. Trung Quốc muốn thâu tóm Biển Đông để vươn ra thế giới, trở lại thời hoàng kim là “trung tâm của thiên hạ”. Mỹ không muốn điều này xảy ra nhưng không thể tự mình “bảo vệ” Biển Đông nếu các nước có tranh chấp như Việt Nam không phải là đồng minh. Như vậy, nếu Việt Nam nghiêng về Trung Quốc thì việc mất Biển Đông và lệ thuộc vào họ là điều nhãn tiền. Còn Việt Nam nghiêng về phía Mỹ thì tự biến mình thành tuyến đầu chống Trung Quốc, đẩy dân tộc vào nguy cơ xung đột nhiều rủi ro.
Theo lý thuyết thì nếu thương mại giữa hai nước tăng thì chiến tranh sẽ khó xảy ra vì các ràng buộc về kinh tế. Tuy nhiên, nếu nhìn vào thương mại Việt-Trung thì nó không phải là “cái phanh” để ngăn cản xung đột. Tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc vào năm 2011 là 35,7 tỉ USD, tuy nhiên Việt Nam bị nhập siêu gần 13 tỉ USD từ Trung Quốc. Thương mại với Trung Quốc chiếm khoảng 18% tổng thương mại của Việt Nam, nhưng chưa đến 1% trong tổng số 3,87 nghìn tỉ đô thương mại của Trung Quốc. Rõ ràng, Việt Nam bị lệ thuộc vào Trung Quốc nhiều hơn, và việc cắt đứt thương mại giữa hai nước sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam nhiều hơn đến Trung Quốc.
Dường như Việt Nam đang yếu thế trong việc đàm phán với Trung Quốc vì bị lệ thuộc trên mọi mặt trận từ kinh tế, chính trị đến an ninh. Rất không may, Việt Nam không có gì đủ hấp dẫn để đàm phán với Trung Quốc vì Biển Đông quá quan trọng với họ. Việt Nam cũng không thể bỏ Biển Đông vì Biển Đông cũng quá quan trọng với Việt Nam. Nếu mất Biển Đông coi như Việt Nam mất cửa đi ra thế giới, mất cơ hội phát triển, và mất lợi ích kinh tế từ Biển. Trong trường hợp này, liệu Việt Nam có phải “lên thuyền” với các quốc gia khác để cân bằng lại với Trung Quốc?

ASEAN có thể giúp Việt Nam giữ Biển Đông? Câu trả lời là không vì ASEAN chỉ có thể là một cơ chế giúp Việt Nam và các nước lớn truyền tin và đàm phán, còn bản thân nó không thể là "con thuyền" đủ lớn và vững chắc chịu được sức ép từ Trung Quốc. Như vậy, "con thuyền" còn lại dường như là Mỹ để Việt Nam có thể dựa vào?

Tuy nhiên, chính phủ Mỹ và chính phủ Việt Nam đang thiếu lòng tin sâu sắc để có thể trở thành đồng minh. Sức ép từ Trung Quốc rất lớn, nhưng Việt Nam có những nỗi sợ và nghi ngại lớn hơn. Thứ nhất, Việt Nam không tin vào cam kết của Mỹ, sợ trở thành con tốt trên bàn cờ để Mỹ trao đổi với Trung Quốc. Lợi ích của Mỹ và Trung Quốc rất lớn nên Việt Nam nghi ngờ Mỹ sẽ bỏ rơi mình khi cần. Điều này có cơ sở vì kinh nghiệm trước đây cho thấy, động lực lớn nhất để Mỹ hành động là lợi ích quốc gia của họ. Thứ Hai, lãnh đạo Việt Nam luôn lo sợ “diễn biến hòa bình” do Mỹ đứng đầu để lật đổ chế độ cộng sản. Như vậy, nếu làm đồng minh với Mỹ thì trước sau cũng phải thay đổi chế độ, điều hiện tại giới lãnh đạo Việt Nam chưa muốn. Thứ ba, việc trở thành đồng minh của Mỹ cũng đồng nghĩa với việc nằm cạnh miệng hố chiến tranh với Trung Quốc. Việt Nam muốn tránh điều này bằng mọi giá vì chiến tranh đã tàn phá đất nước này quá nhiều.

Về phía mình, Mỹ dù có muốn cũng khó làm đồng minh chiến lược của Việt Nam, một nước mà tên vẫn gắn liền với Chủ nghĩa xã hội. Với đa số người Mỹ, “chủ nghĩa cộng sản” là nỗi ám ảnh và lo sợ từ thời kỳ chiến tranh lạnh. Họ cho rằng chủ nghĩa cộng sản gắn với vi phạm nhân quyền, đàn áp và kìm kẹp tự do – trái ngược với những giá trị của Mỹ. Chính vì vậy, dù Việt Nam là  một mắt xích quan trọng trong bàn cờ chiến lược của mình ở châu Á, Mỹ khó lòng tiến xa hơn và gửi quân ứng cứu Việt Nam trong trường hợp có xung đột với Trung Quốc. Thêm vào đó, Việt Nam đóng vai trò không đáng kể trong phát triển kinh tế của Mỹ. Thương mại với Việt Nam chỉ chiếm dưới 0,65% tổng thương mại của Mỹ, so 13% thương mại của Mỹ với Trung Quốc. Rõ ràng, lợi ích kinh tế của Mỹ với Trung Quốc lớn hơn với Việt Nam nhiều, đặc biệt khi Mỹ lại đang nhập siêu hàng năm từ Việt Nam gần 15 tỉ USD.

Như vậy, con đường nào cho Việt Nam?

Có một lợi ích mà cả Trung Quốc, Mỹ và Việt Nam đều chia sẻ - đó là hòa bình và ổn định ở Biển Đông và châu Á. Cho dù cả Mỹ và Trung Quốc đều muốn Việt Nam đứng về phía mình, nhưng họ cũng tạm hài lòng với tình hình hiện tại. Trung Quốc muốn Việt Nam ổn định nhưng không đủ mạnh để thách thức được họ. Việt Nam không được là “sân sau” của ai và nếu phục tùng/phụ thuộc vào Trung Quốc thì càng tốt. Mỹ muốn Việt Nam là liên minh để duy trì vai trò lãnh đạo ở Châu Á, nhưng không muốn gánh vác trách nhiệm bảo vệ Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh khác biệt về chế độ chính trị và giá trị quốc gia. Duy trì ở mức độ hợp tác hiện tại, Việt Nam có thể là nền dân chủ hoặc không cũng không quá quan trọng với Mỹ.

Tuy nhiên, duy trì hiện trạng mắc kẹt này không phải là điều tốt cho Việt Nam. Với chiến lược “từng bước một” Trung Quốc sẽ dần dần áp đặt sự kiểm soát của mình lên Biển Đông mà không cần đến chiến sự. Chiến lược này sẽ làm cho Việt Nam phân tâm, mệt mỏi và bất lực trước sự “gặm nhấm” của Trung Quốc. Hoa Kỳ, đôi khi sẽ lên tiếng “quan ngại sâu sắc” sau mỗi lần Trung Quốc gây hấn, nhưng không thể thách thức Trung Quốc trực tiếp vì Việt Nam không là đồng minh và những bước lấn “không đủ lớn để động binh”. Điều này không ảnh hưởng đến cân bằng chiến lược toàn cầu ngay, nhưng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của Việt Nam.

Rõ ràng Việt Nam cần tự thoát khỏi thế kìm kẹp này bằng cách tự đổi mới mình. Là nước nhỏ trong tranh chấp, Việt Nam nhận được sự cảm thông toàn cầu trước o ép từ phía Trung Quốc. Tuy nhiên, thế giới vẫn nhìn Việt Nam như là một đồng minh chia sẻ tư tưởng và ý thức hệ với Trung Quốc. Vì vậy, sự cảm thông với Việt Nam chưa vững chắc vì không dựa trên nền tảng giá trị chung. Việc Việt Nam cải tổ, dân chủ hóa và tự do hóa chắc chắn sẽ kết nối Việt Nam với các nước Châu Âu, Úc, Hàn, Nhật và Mỹ. Khi đó, sự ủng hộ Việt Nam sẽ mạnh hơn nhiều, vì bên cạnh lợi ích kinh tế, đầu tư, và tâm lý sợ Trung Quốc, nền tảng giá trị sẽ là điểm tựa cho việc bênh vực Việt Nam.

Sự tự cải tổ này sẽ gây khó chịu cho Trung Quốc nhưng sẽ không là nguyên nhân để Trung Quốc đánh Việt Nam. Ngược lại Trung Quốc sẽ mong Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế “trung lập” vì Việt Nam đã là một phần của các giá trị toàn cầu. Khi đó, Việt Nam sẽ “thông lưu” với các nước về kinh tế, chính trị và xã hội nhưng vẫn có thể tiếp tục hữu hảo với Trung Quốc. Trong vị thế của một nước độc lập và bình đẳng thực sự, việc duy trì hòa bình và quyền sở hữu Biển Đông có nhiều cơ hội thành công hơn.
nguồn: http://dienngon.vn/Blog/Article/viet-nam-can-tu-thoat-the-ket-o-bien-dong